Pardus adı, Anadolu parsının bilimsel adı olan Panthera pardus tulliana'dan gelmektedir.
2011 Yılında TÜBİTAK bünyesinde yapılan yeniden yapılanma çalışmaları neticesinde tüm yönetici ve geliştirici ekip projeden ayrılmıştır. Yeniden yapılanma süresince proje, geçici bir yönetime devredilmiş, yeni bir sürüm çalışması yapılmamış, son sürüm olan Pardus 2011 sürümünün bakımı yapılmamış, teknoloji ve idari olarak köklü değişiklikler yaşanmış olduğundan Pardus projesinin 2011 yılı sonuna kadar olan gelişim süreci sonraki dönemden ayrı olarak değerlendirilmektedir.
Geçici yönetim projenin yeniden hayata geçirilebilmesi için 23 - 24 Mart 2012 tarihlerinde bir çalıştay düzenlemiştir. Çalıştayda Pardus hakkında kararları alacak bir danışma kurulu oluşturulmasına karar verilmiştir.
Oluşum süreci
2003 yılının önemli bir bölümünde ulusal bir dağıtımın gerekliliği, dünyada benzer uygulamalar, yazılım sanayisinin mevcut durumu ve eğilimleri araştırıldı. Ülkenin bilgi teknolojisi alanındaki insan kaynağı, yerel yazılım sanayisinin yetenekleri ve rekabet unsurları incelendi. Tüm bulgular ışığında, 2003 yılı yazında, bir ulusal işletim sistemi dağıtımı oluşturmanın yerinde bir karar olduğu sonucuna varılarak somut düzeyde planlama işine girişildi.
Mevcut işletim sistemleri, başta Linux olmak üzere incelendi, açık kaynak yazılım metodolojisi (yöntem bilimi) ve felsefesi ayrıntılı olarak çalışıldı. Hedef, bir dağıtım oluşturmanın ötesinde, bu dağıtımı sürekli kılabilecek düzenlemeci yapıyı da kurmak olduğundan yazılım sanayisinde, özellikle açık kaynak çerçevesinde, kullanılabilecek iş örnekleri irdelendi.
Bu incelemeler sonrasında, 2003 yılı sonbaharında, Linux temelli, açık kaynaklı, olabildiğince GPL lisanslama yöntemini kullanan bir işletim sistemi dağıtımı oluşturulmasına karar verildi.
Pardus Projesi'nin hayata geçmesi, 2004 yılı başında teknik ekibin çekirdeğinin oluşturulmasıyla başladı. Bu aşamada Türkiye'nin Linux geçmişi, mevcut ve planlanan dağıtımlar, açık kaynak ve Linux camiası ve girişimleri de göz önüne alınarak, var olan bilgi birikimi ve deneyimden en üst düzeyde yararlanmanın yolları arandı. Sonuçta ulusal işletim sistemi geliştirilmesinde görev alması en uygun kişiler Türkiye'nin dört bir yanından seçilerek TÜBİTAK/UEKAE bünyesinde bir araya geldiler.
2004 yılının önemli bir kısmı teknik seçeneklerin değerlendirilmesi ile geçti. Farklı Linux dağıtımları incelendi, mevcut dağıtımlardaki eksiklikler, olası gelişim alanları, yapılması gerekenler ve bunların iş gücü ve kaynak gereksinimleri irdelendi. Hedef kitlenin kim olacağı üzerinde beyin fırtınaları yapıldı, bunun sonucu olarak yol haritası seçenekleri belirlendi.
2004 yılı ekim ayında bu teknik değerlendirmeler sonuçlandı ve yayınlanan Proje Ana Sözleşmesi ile amaç, yöntem ve takvim belirlendi. Pardus'un “bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyen” bir işletim sistemi olmasına, “mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanmasına”, ancak “otonom sisteme evrilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamasına” karar verildi.
Teknik hedefi ve yöntemi belirlenen tasarı hızla ilerlemeye başladı ve 1 Şubat 2005 tarihinde ilk ürün olan Pardus Çalışan CD 1.0 yayımlandı. Tasarının amaçları ve teknik yaklaşımı hakkında Linux camiası ve kullanıcıları bilgilendirmeyi amaçlayan Çalışan CD beklenenin üzerinde ilgi gördü. Sonrasında geliştirme daha çok özgün yenilik tasarılarına yoğunlaştırıldı ve nihayet 26 Aralık 2005'te Pardus'un ilk kurulabilir sürümü olan Pardus 1.0, ağ üzerinden yayımlanmaya başlandı.
Yeniden yapılanma dönemi
Yeni bireysel sürüm hazırlıkları ve kurumsal sürümün güncellenme çalışmalarının başlaması beklenen 2011 yılının son aylarından itibaren pek çok geliştirici ve proje yöneticisi TÜBİTAK'ın yürüttüğü yeniden yapılanma çalışmaları neticesinde projeden ayrıldı. Bu süreçte mevcut sürümlerin bakımlarının ve yeniden yapılanma çalışmalarının içeriği konusunda resmi açıklamaların yapılmaması Pardus kullanıcıları arasında projenin sona erdiğine dair haberlerin yayılmasına neden oldu.
2 Mart 2012 günü projenin resmi sitesinden 23-24 Mart 2012 tarihlerinde “Pardus’un Yarını Çalıştayı” adında, projenin yeniden nasıl sürdürüleceğine dair bir çalışma yapılacağı açıklandı. Sadece davetlilere açık olan çalıştayda, Pardus hakkında kararlar alacak bir kurul oluşturulmasına ve bu kurulun aşağıdaki üyelerden oluşmasına karar verildi.
- TÜBİTAK yönetim temsilcisi
- STK temsilcisi
- Kullanıcı topluluğu temsilcisi (Sezai YENİAY Seçildi )
- Geliştirici temsilcileri (biri topluluktan olmak üzere 2 kişi)
- Pardus çözüm ortaklarından bir temsilci
- Üniversite temsilcisi (akademisyen)
- Kamu kurumlarından temsilci
19 Haziran 2012 tarihinde ULAKBİM Başkanı Dr. Ahmet Kaplan ve Pardus Proje Yöneticisi Abdullah Erol projenin hedeflerini açıkladıkları bir basın toplantısı düzenlediler.Abdullah Erol'un proje yöneticisi olduğu bu toplantı ile kamuoyu tarafından öğrenildi. Toplantıda özetle FATİH Projesindeki akıllı tahtalarda Pardus kullanılacağı, yeni bir kurumsal sürüm hazırlandığı, sunucu ve mobil sürümler yapılacağı ve özel sektörle işbirliklerine gidileceği belirtildi. Bu vaatler Pardus topluluğu tarafından şüphe ile karşılandı.
Pardus danışma kurulu ilk toplantısını 29 Haziran 2012 tarihinde Ankara'da ULAKBİM'de yaptı. Ancak toplantıdan bir gün önce projenin bir Debian derlemesini bazı ekran görüntülerini değiştirerek Pardus 2011 adı altında FATİH projesi kapsamındaki akıllı tahtalara yüklediği ve okullara dağıttığı ortaya çıktı.Bu gelişmenin gölgesinde toplanan danışma kurulu şu üyelerden oluştu;
- Ahmet Kaplan (TÜBİTAK)
- Abdullah Erol (TÜBİTAK Geliştirici Temsilcisi)
- Doruk Fişek (Göç ortağı temsilcisi / Özgür Yazılım A.Ş.)
- Sezai Yeniay (Topluluk Kullanıcı Temsilcisi)
- Necdet Yücel (Üniversite Temsilcisi)
- Abdullah Arslan (Kamu Kurumları Temsilcisi / MSB)
- Mustafa Akgül (STK Temsilcisi)
- Boş (Topluluktan Geliştirici Temsilcisi)
Pardus ANKA çalışması
Yeniden yapılanma sürecinde güncellenmeyen Pardus deposundaki paketlerin yeni sürümlerini paketlemek isteyen bazı kullanıcılar bir araya gelerek Pardus ANKA adını verdikleri bir çalışma başlattılar. Bu çalışma öncelikle KDE, Firefox gibi temel yazılımların yeni sürümlerini paketlemeye odaklandı, daha sonra pardus-linux.org (LKD) sunucuları üzerinde bir paket deposu oluşturularak kullanıcılara açıldı, bir derleme çiftliği de oluşturuldu. 5 Temmuz 2012 tarihinde LKD, EMO ve Ankara Barosu Bilişim Kurulu'nun çalışmaya destek olacağına dair bir açıklama yapıldı.
Pardus Debian çalışması
Yeniden yapılanma sürecinin sonunda Pardus'un Debian tabanlı olacağının duyurulmasından sonra çalışmalar hızla sonuç verdi. Kısa sürece sürüm adayı olan RC1 sürümü duyuruldu. Son olarak Debian tabanlı Pardus'un, 2012 RC2 adıyla sürüm adayı duyurulmuştur.
Pardus 2012 RC2 sürümü bireysel, kurumsal ve fatih projesi sürümü olarak 3'e ayrılmaktadır. Bireysel sürüm son kullanıcılar için, kurumsal sürüm ise kurum ve kuruluşlar için hazırlanmıştır. Fatih projesi sürümü ise FATİH Projesindeki akıllı tahtalarda kullanmak üzere hazırlanmıştır.
Pardus projeleri
Aşağıda Padus Projesi kapsamındaki belli başlı özgün projeler listelenmiştir.
Bu projeler ile ilgili teknik dökümanlara developer.pardus.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz.
-
ÇOMAR : Sistemin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar otomatik bir biçimde yapılmasını sağlayan yapılandırma yönetim sistemidir. PİSİ : Python dilinde yazılmış bir paket yönetim sistemidir. Bağımlılıkları takip ederek paket inşa etme, kurma, kaldırma, yükseltme ve benzeri işlevleri yerine getirir. Kullanıcılar için bir grafiksel arayüz ve kapsamlı bir komut satırı arayüzü içerir. YALI : Pardus'un bilgisayara kurulmasını sağlayan yükleme aracıdır. Kaptan : Pardus kurulumu sonrasında kullanıcıyı karşılayarak, masaüstünün kolayca kişiselleştirebilmesini sağlayan bir ilk ayar sihirbazıdır. Paket Yöneticisi : Pardus paket depolarına bağlanarak kullanıcının yeni paketler kurmasını, yayımlanan güncellemelerin yüklenmesini ve gerek duyulmayan yazılımların bilgisayardan kaldırılmasını sağlayan PİSİ’nin grafiksel arayüzüdür. Kullanıcı Yöneticisi : Bilgisayarı kullanacak kullanıcıların tanımlanması ve kullanıcı yetkilerinin detaylı bir şekilde ayarlanabilmesini sağlar. Güvenlik Duvarı Yöneticisi : Bilgisayara gelen ya da giden bağlantılara engelleme/izin verme, yerel ağdan internet paylaşımını engeleme/izin verme gibi kontrollerin yapılabilmesini sağlar. Açılış Yöneticisi : Bilgisayar açılışında ekrana gelen işletim sistemi seçme menüsünü düzenlemeyi sağlar. Disk Yöneticisi : Disk bölümlerinin bağlanması ve disk bölümlerinin kullanımı ile ilgili ayarlamaların yapılabilmesini sağlar. Geçmiş Yöneticisi : Paket kurma/güncelleme/kaldırma işlemlerinin kayıtlarını tutarak, kullanıcının bir paket kurma, güncelleme ya da kaldırma işlemi sonrasında herhangi bir sorun yaşanması halinde belirli bir tarihe geri dönebilmesini sağlar. Göç Aracı : Bir başka işletim sisteminden Pardus’a geçmek isteyen kullanıcıların mevcut işletim sistemindeki ayar ve dosyalarını yedekleyerek Pardus kurulumu sonrasında Pardus’a aktarabilmesini amaçlamaktadır. Bu yazılım güncel Pardus sürümlerine alınmamıştır. Servis Yöneticisi : Sistemdeki tüm servisleri listeleyerek kullanıcının istediği servisleri kolayca açmasını ya da kapatmasını sağlar. Zemberek Entegrasyonu : Açık kodlu doğal dil işleme kütüphanesi olan Zemberk yazılımının Pardus için genel yazım denetimi desteği vermesini sağlar. Böylece tüm masaüstünde (örneğin kullanıcı e-posta programını ya da kelime işlemci programını kullanırken, web sayfalarında bir ileti yazarken, vb.) Türkçe yazım denetimi sağlanmaktadır. Pardusman : Pardus paket depolarında seçilen paketlerin kullanılarak otomatikman bir Pardus ISO dosya oluşturulmasını sağlar. Müdür : Python dilinde yazılmış yeni bir init sistemi. Lider : ....... Ahenk : ÇOMAR'ın uzaktan yönetim altyapısı. Ekran ayarları : Ekran kartı sürücüsü ve monitör ile ilgili tüm ayarlarının yapılması sağlayan arayüzdür. Panda : Kullanıcıların NVIDIA ve ATI ekran kartları için açık kaynak kodlu ya da sahipli sürücülerden biri seçerek kullanabilmesini sağlar. PTSP : ....... 64 bit : Pardus’un bireysel ve kurumsal sürümlerinin 64 bit destekli işlemcilere uyarlanması projesidir. Pardus 2011 ile beraber Pardus, 64 bit destekli hale getirilmiştir. Güncelleme Yöneticisi : Pardus'un 2000 serisi bir ana sürümünü bir sonraki 2000 serisi ana sürüme güncelleme yaparak yükseltilmesini sağlayan bir araçtır. İlk olarak Pardus 2009 - 2011 geçişi için hazırlanarak Pardus 2009 depolarında kullanıcılara sunulmuştur. Çomak : Pardus projelerinin KDE bağımsız hale getirilmesini amaçlayan ve sonrasında Pardus’un KDE dışında Gnome, Xfce, Enlightenment, Fluxbox, LXDE masaüstü ortamlarını desteklemesini hedefleyen projedir. Türkçe : Ortak sözlük, çeviri, yerelleştirme ve uluslararasılaştırma çalışmalarını kapsayan projedir.
Google Summer of Code
Pardus, Google'ın öğrencilerle staj ve kendini geliştirme imkânı ile tasarılara geliştirici ve katkı sağlamayı amaçladığı açık kaynak tasarısı Google Summer of Code'a 2008 ve 2009 olmak üzere iki kere katılmıştır. Bu organizasyona ilk katılan Türk tasarısı Pardus olmuştur.
CeBIT Eurasia Bilişim Fuarı
Bazı dönemlerde Pardus hakkındaki gelişmeleri halka duyurmak ve tasarıya olan ilgiyi arttırmak amacıyla CeBIT Eurasia Bilişim Fuarı'na katılım sağlanmaktadır. 2006, 2008, 2009, 2010 ve 2011 Fuarlarında Pardus standı kurulmuştur.
wikipedia.org
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder